Είναι ίσως το πιο παράξενο φύλλο της τράπουλας. Δεν είναι κούπα, καρό, σπαθί ή μπαστούνι, δεν έχει συγκεκριμένη αξία και, ανάλογα με το παιχνίδι, μπορεί να είναι πανίσχυρο ή να μη χρησιμοποιείται καθόλου.
Ο Joker είναι, με λίγα λόγια, ο outsider της τράπουλας. Και αυτό δεν είναι τυχαίο, αφού δεν ανήκε εξαρχής σε αυτήν. Η εμφάνιση του “μπαλαντέρ” έγινε πολύ αργότερα, στην Αμερική του 19ου αιώνα, όταν οι παίκτες ενός δημοφιλούς παιχνιδιού χρειάστηκαν ένα φύλλο που να μπορεί… να κερδίσει όλα τα υπόλοιπα.
🇺🇸 Το παιχνίδι που χρειαζόταν ένα ακόμη φύλλο
Το παιχνίδι λεγόταν Euchre και ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές στις ΗΠΑ. Σε αυτό, δύο Βαλέδες είχαν ξεχωριστή αξία και βρίσκονταν πάνω από τα υπόλοιπα φύλλα.
Στην αμερικανική εκδοχή του παιχνιδιού προστέθηκε όμως ακόμη ένα φύλλο: εκείνο που μπορούσε να κερδίσει όλα τα υπόλοιπα, ακόμη και τους δύο ισχυρούς Βαλέδες. Αυτό το φύλλο ονομάστηκε Best Bower ή Imperial Bower και στις πρώτες εκδοχές του μπορούσε να είναι ακόμη και ένα κενό φύλλο της τράπουλας.
Το Best Bower εμφανίστηκε στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1860 και μέσα στα επόμενα χρόνια εξελίχθηκε στο σημερινό μπαλαντέρ, τον Joker. Ο Joker δηλαδή δεν ανήκει σε κανένα από τα τέσσερα σύμβολα γιατί δεν σχεδιάστηκε ποτέ για να ανήκει σε κάποιο από αυτά. Μπήκε στην τράπουλα ως έξτρα φύλλο και αυτή την ιδιότητα διατηρεί έως και σήμερα.
🃏 Πώς φτάσαμε στη μορφή του Joker;
Ο πρώτος τζόκερ δεν ήταν απαραίτητα ο γελωτοποιός που έχουμε σήμερα στο μυαλό μας. Στα παλαιότερα φύλλα συναντάμε διαφορετικές εικόνες, από ζώα και παιδιά μέχρι θεατρικούς χαρακτήρες, πριν η φιγούρα του γελωτοποιού γίνει το πιο αναγνωρίσιμο σύμβολό του.
Παραμένει, ωστόσο, μυστήριο η προέλευση του ονόματός του. Μία από τις θεωρίες θέλει το Joker να προέρχεται από το Juker, παλαιότερη ονομασία του Euchre. Η σύνδεση μοιάζει λογική, χωρίς όμως να υπάρχουν αρκετά ιστορικά στοιχεία για να θεωρείται βέβαιη.
🎴 Ο Joker, ο Τρελός των Ταρώ και ένας μύθος που αντέχει έως σήμερα
Ο Joker θυμίζει έντονα ένα άλλο διάσημο φύλλο: τον Fool, γνωστό και ως ο «Τρελός» των Ταρώ. Η ομοιότητα είναι τέτοια ώστε για χρόνια υπήρχε η θεωρία ότι ο Joker ήταν ουσιαστικά η μεταγενέστερη εκδοχή του.
Ο Fool υπήρχε στις ευρωπαϊκές τράπουλες Ταρώ αιώνες πριν εμφανιστεί ο Joker, όμως δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι χρησιμοποιήθηκε ως πρότυπό του. Η ιστορία του Joker ακολουθεί διαφορετική διαδρομή: ξεκινά από το αμερικανικό Euchre, περνά από το Best Bower και καταλήγει στο νέο φύλλο που εμφανίζεται στις ΗΠΑ τον 19ο αιώνα. Η ομοιότητα, λοιπόν, είναι πολύ πιο εντυπωσιακή από την πραγματική σχέση των δύο φύλλων.
Ο Joker, τελικά, δεν σχεδιάστηκε ως το παράξενο πέμπτο μέλος της τράπουλας. Ξεκίνησε ως ένα έξτρα χαρτί για τις ανάγκες ενός παιχνιδιού και περισσότερο από 150 χρόνια αργότερα εξακολουθεί να βρίσκεται εκεί, χωρίς αριθμό, χωρίς σύμβολο και χωρίς να ανήκει πραγματικά σε καμία από τις τέσσερις «οικογένειες» των φύλλων.
